Ne değişti, ne zaman yürürlüğe girdi?
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, trafik sigortası olarak bilinen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında kapsamlı bir değişiklik yaptı. Değişiklik 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Genel Şartlar 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra yapılan başvurularda ve hasar dosyalarında yeni kurallar esas alınacak.
Değişiklik dört ana başlıkta toplanıyor: aracın değer kaybı, hasarlı parçanın hangi parçayla değiştirileceği, sağlık giderleri ile bakıcı gideri ve sakatlanma tazminatında Kurul Raporu.
Kazada zarar gören araç sahibi, yaralanan kişi veya ölüm hâlinde yakınları bakımından doğrudan uygulanacak kurallardır. Tüketici uyuşmazlıklarındaki genel çerçeve için tüketici hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Değer kaybı artık hasar başvurusunun parçası
Değişikliğin en somut sonucu değer kaybına ilişkindir. Yeni A.5 maddesine göre maddi zararlar teminatı, zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalmayı kapsar.
Genel Şartlar bu teminata ilişkin başvuruların hem hasar bedelini hem değer kaybını kapsadığını açıkça belirtiyor: araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.
Bu, uygulamada ayrı bir değer kaybı başvurusu yapılmasına gerek kalmadığı anlamına geliyor. Hasar başvurusu yapan kişi, değer kaybı için ikinci bir süreç başlatmak zorunda değildir.
Sigortacı, hesapladığı değer kaybı tutarını yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hak sahibine bildirmek zorundadır.
Değer kaybı nasıl hesaplanıyor?
Değer kaybı, Kurumca belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından tespit edilir.
Eksperin dikkate alacağı unsurlar Genel Şartlarda sayılmıştır: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımlar ve geçmiş hasar durumu.
Hesabın ölçütü ise iki değer arasındaki farktır: aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri.
Araç hasarı için eksper atanmışsa, tespiti yapan eksper değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir. Böylece hasar ve değer kaybı aynı rapor üzerinden değerlendirilir.
Hak sahibinin bu tespite katılmaması hâlinde izlenecek yol, aşağıda anlatılan başvuru ve tahkim sürecidir.
Orijinal mi eşdeğer parça mı? İspat yükü sigortacıda
B.2 maddesinin değiştirilen paragrafları, hasarlı parçanın hangi parçayla değiştirileceğini iki ayrı durum için düzenliyor.
Hasar gören parça orijinalse: onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak hak sahibinin onayı alınırsa veya orijinal parça ile değiştirme imkânı yoksa, yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça kullanılabilir. Hak sahibinden onay alındığını veya orijinal parça imkânı bulunmadığını ispat yükü sigortacıya aittir.
Hasar gören parça orijinal değilse: onarımı mümkün değilse yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilir; bu imkân yoksa orijinal parça kullanılır. Eşdeğer parça imkânı varken orijinal parçayla onarım yaptırılırsa, sigortacının sorumluluğu eşdeğer parça bedeliyle sınırlıdır; bu imkânın varlığını ispat yükü yine sigortacıdadır.
Her iki durumda da açık bir güvence var: bu kuralların uygulanması sonucunda araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminattan indirilemez.
Eşdeğer parçanın tanımı da güncellendi; artık Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 5684 sayılı Kanunun 11. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca belirlenecek esaslara bağlı.
Ağır hasarlı araçta tazminat şartı
Değişiklikle ağır hasarlı araçlar için bir ödeme şartı getirildi.
Zarar gören aracın Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, aracın trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.
Uygulamada bu, ağır hasar kararından sonra önce tescil işleminin yaptırılması, ardından belgenin sigortacıya sunulması gerektiği anlamına gelir.
Bu adım atlandığında tazminat ödemesi gecikir. Bu nedenle ağır hasar tespiti yapılan dosyalarda belge hazırlığının eksper raporuyla eş zamanlı başlatılması yerinde olur.
Sağlık giderleri ve bakıcı gideri
Yeni A.5 maddesi sağlık giderleri teminatını yeniden tanımladı. Bu teminat, üçüncü kişinin trafik kazası nedeniyle bedenen eski hâline dönmesi için yapılan, protez organ bedelleri dahil tüm tedavi giderlerini kapsar.
Önemli bir ayrım yapılmıştır: 2918 sayılı Kanunun 98. maddesi kapsamındaki sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğundadır ve bu madde kapsamında ödenen giderler için sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu sona ermiştir.
Buna karşın bakıcı giderleri sigortacıda kalmaktadır. Tedaviye başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri ile sürekli sakatlık oranı belirlendikten sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri sigorta şirketleri veya Güvence Hesabı tarafından karşılanır.
Mağdurun bakıcı ihtiyacının süresi ile tedavi sonrasında sürekli bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır.
Sakatlanma ve ölüm teminatında yeni kurallar
Sakatlanma teminatı, üçüncü kişinin sürekli sakatlığı nedeniyle ileride uğrayacağı maddi zararları Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümlerine göre karşılar. Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık bu teminattan ödenir.
Sakatlık oranı ile geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır. Tazminat miktarının hesabında sakat kalan kişi esas alınır.
İlliyet bağına ilişkin önemli bir ispat kuralı eklendi: trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağına dair bir tespit yer alıyorsa, bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Sigortacı rapora itiraz ederse, mağdurun itiraz nedeniyle yaptığı belgelenmiş harcamaları bu teminattan karşılamakla yükümlüdür.
Destekten yoksun kalma teminatı ise ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalanların zararlarını karşılar; bu hesapta ölen kişi esas alınır.
Olay yerini terk ve sigortacının rücu hakkı
B.4 maddesi, sigortacının zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigortalıya rücu edebileceği hâlleri düzenler. Bu hâller zarar görene karşı ileri sürülemez; zarar gören tazminatını alır, sigortacı ödediği tutarı sigortalıdan ister.
Değiştirilen (f) bendine göre sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin olay yerini terk etmesi ya da kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması rücu sebebidir.
Bent iki zorunlu hâli istisna tutmuştur: can güvenliği nedeniyle uzaklaşma ile bedeni hasara neden olan kazalarda tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme.
Yaralı bir kişiyi hastaneye götürmek için olay yerinden ayrılan sürücü bu nedenle rücu ile karşılaşmaz; ancak bu durumun sonradan belgelenebilmesi için hastane kayıtlarının saklanması önem taşır.
Başvuru, süre ve zamanaşımı
Trafik sigortasından tazminat istemenin ilk adımı dava değildir. 2918 sayılı Kanunun 97. maddesine göre zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır.
Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.
Kanunun 99. maddesi ödeme süresini de belirler: sigortacılar, hak sahibinin genel şartlarla belirlenen belgeleri kendilerine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigorta sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır.
Zamanaşımı bakımından Kanunun 109. maddesi uygulanır: maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil ceza kanununda daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre geçerlidir.
Kepez ve Antalya merkezdeki kaza dosyalarında izlenen genel yol için Kepez avukat sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar — 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları — 14 Mayıs 2015 tarihli ve 29355 sayılı Resmî Gazete
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97, 98, 99, 109
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
Mevzuat metinlerinin güncel hâline mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.