İtiraz süresi: 7 gün
İİK m.62 uyarınca borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz ile takip kendiliğinden durur (İİK m.66). Yedi günlük süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir.
Borçlu neye itiraz edebilir?
Borcun tamamına veya bir kısmına, faize ya da yetkiye itiraz edilebilir. Kısmi itirazda itiraz edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır. İmzaya itiraz ise ayrıca ve açıkça yapılmalıdır.
Alacaklının yolları
İtiraz üzerine alacaklı; genel mahkemede itirazın iptali davası (İİK m.67 — itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde) açabilir veya elinde İİK m.68'de sayılan nitelikte belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını (altı ay içinde) isteyebilir. Koşulları oluşursa yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Süre ve usul kurallarının çokluğu nedeniyle, itiraz ve sonrasındaki aşamalarda Kepez avukat desteği almak yararlı olabilir.
Takip Talebi ve Ödeme Emrinin İçeriği
Alacaklının icra dairesine verdiği takip talebi üzerine borçluya ödeme emri gönderilir. Ödeme emrinde alacağın tutarı, faizi ve dayanağı ile itiraz süresi ve ödeme yapılmadığı takdirde uygulanacak yaptırımlar yer alır. Tebligatın usulsüz olduğunu düşünen borçlu, öğrenme tarihine göre sürelerin yeniden başlatılmasını isteyebilir — tebligat incelemesi bu yüzden ilk adımdır.
Kısmi İtiraz ve Faize İtiraz
Borcun tamamına itiraz zorunlu değildir; bir kısmına itiraz mümkündür. Ancak kısmi itirazda itiraz edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir; aksi hâlde hiç itiraz edilmemiş sayılır ve takip tüm tutar üzerinden kesinleşir. Faiz oranına ve işlemeye başladığı tarihe de ayrıca itiraz edilebilir.
İmzaya İtiraz Farklı İşler
Takip bir senede (bono, çek) dayanıyorsa ve imza size ait değilse, bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; genel bir "borcum yoktur" beyanı imza itirazı sayılmaz. Kambiyo takiplerinde süreler ve merci farklıdır: borca ve imzaya itiraz beş gün içinde doğrudan icra mahkemesine yapılır ve imza incelemesi bilirkişi eliyle yürütülür.
İtirazın İptali mi, Kaldırılması mı?
İtiraz üzerine duran takibi canlandırmak isteyen alacaklının iki yolu vardır: genel mahkemede açılan itirazın iptali davası (bir yıl içinde) her türlü delille ispata açıktır; icra mahkemesindeki itirazın kaldırılması (altı ay) ise yalnızca imzası ikrar edilmiş veya noter onaylı belge gibi nitelikli belgelerle mümkündür ancak çok daha kısa sürede sonuçlanır. Haksız itirazda yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı gündeme gelir; haksız takipte ise borçlu lehine kötü niyet tazminatı istenebilir.
Takip Kesinleşince Ne Olur?
Süresinde itiraz edilmez veya itiraz bertaraf edilirse takip kesinleşir; alacaklı haciz talep edebilir. Maaş haczi (kural olarak net maaşın dörtte birine kadar), banka ve araç–taşınmaz hacizleri uygulanır, ardından satış aşamasına geçilir. Bu aşamada dahi taksitle ödeme anlaşması mümkündür. Alacaklı veya borçlu olarak süreç stratejiniz için icra ve iflas hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
Uygulama Notları: Süre Kaçırmanın Bedeli
İcra pratiğinde en pahalı hata, tebligatı ciddiye almamaktır. Yedi günlük süre kaçırıldığında takip kesinleşir; artık borçlu, ancak genel mahkemede açacağı menfi tespit davasıyla — üstelik icra veznesine ödeme baskısı altında — savunma yapabilir. İkinci sık hata, itirazın gerekçesiz "borcum yoktur" kalıbıyla geçiştirilmesidir: bu geçerli bir itirazdır ancak sonraki davada savunmanın çerçevesini daraltabilir; yetki, faiz ve imza itirazlarının baştan ayrıştırılması gerekir. Alacaklı yönünden ise kritik nokta belge kalitesidir: sözleşme ve fatura düzeni sağlam olan alacaklı, itirazın kaldırılması yoluyla haftalar içinde sonuç alabilirken, belgesiz alacaklar yıllarca sürecek ispat yüküyle karşılaşır. Tebligat adresinin ticaret siciline kayıtlı adres olması, e-tebligat yükümlülükleri ve vekil aracılığıyla takip, süreç hızını belirleyen diğer unsurlardır. Kısacası icra hukuku bir süreler hukukudur; takvimi tutan taraf kazanır.
Süre Tablosu: Hangi İşlem Kaç Gün?
İlamsız takipte kritik süreler şöyle özetlenebilir: ödeme emrine itiraz — tebliğden itibaren 7 gün; mal beyanında bulunma — itiraz edilmemişse 7 gün; itirazın iptali davası — itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl; itirazın kaldırılması — 6 ay. Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi 5 güne iner ve doğrudan icra mahkemesine yapılır. Gecikmiş itiraz yalnızca kusursuz bir engel hâlinde ve engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde ileri sürülebilir — istisnai ve zor bir yoldur, sürelere baştan uymak esastır.
Borçlu ve Alacaklı İçin Kontrol Listesi
Ödeme emri alan borçlu: tebliğ tarihini not edin; borcun aslını, faizini ve yetkiyi ayrı ayrı değerlendirin; kısmi itirazda tutarı açıkça yazın; senette imza sizin değilse bunu ayrıca belirtin.
İtirazla karşılaşan alacaklı: elinizdeki belgelerin niteliğini değerlendirin (adi belge mi, imzası ikrarlı/noterli mi); kısa sürede çözüm için itirazın kaldırılması, geniş ispat için iptal davası yolunu seçin; icra inkâr tazminatını talep etmeyi unutmayın. Her iki taraf için de süreç stratejisi icra ve iflas hukuku sayfamızda anlattığımız araçlarla kurulur.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62 (itirazın süresi ve şekli), m.66 (itirazın takibi durdurması), m.67 (itirazın iptali davası — bir yıl), m.68 (itirazın kesin kaldırılması — altı ay) — mevzuat.gov.tr
Mevzuat metinlerinin güncel hâline mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.